أجوبة الاستفتاءات ( مقام معظم رهبری )
أجوبة الاستفتاءات ( مقام معظم رهبری )
احكام نجاسات
صفحه ی : 51
س 267:
آيا خونى كه بر اثر كوبيدن شديد سر به ديوار در عزاى امام حسين «عليه السلام» از سر انسان جارى و به سر و صورت شركت كنندگان در مراسم عزادارى پاشيده مىشود، پاك است يا خير؟
ج:
خون انسان در هر صورت نجس است.
س 268:
آيا اثر كم رنگ خون كه بعد از شستن بر لباس باقى مىماند، نجس است؟
ج:
اگر عين خون نباشد و فقط رنگ آن باقى مانده باشد كه با شستن از بين نمىرود، پاك است.
س 269:
لكه خونى كه گاهى در تخم مرغ يافت مىشود، چه حكمى دارد؟
ج:
محكوم به طهارت است، ولى خوردن آن حرام است.
س 275:
آيا خوردن گوشتى كه از كشورهاى غير اسلامى وارد مىشود حلال است؟ حكم آن از جهت طهارت و نجاست چيست؟
ج:
تا تذكيه شرعى آن احراز نشود خوردن آن حرام است، ولى از نظر طهارت، اگر يقين به عدم تذكيه نباشد پاك است.
س 276:
در مورد چرم و اجزاى حيوانى كه از بلاد غير اسلامى تهيه شده، نظر مبارك را مرقوم فرمائيد.
ج:
اگر احتمال دهيد كه حيوان ذبح اسلامى شده، پاك است و اگر يقين داريد كه ذبح اسلامى نشده، محكوم به نجاست است.
ص: 53
س 279:
آيا فضله پرندگان حرام گوشت؛ مانند كلاغ و زاغ و عقاب و طوطى نجس است؟
ج:
فضله پرندگان حرام گوشت نجس نيست.
س 282:
آيا اگر مهمانى يكى از اثاثيههاى ميزبانش را نجس كند، مطلع كردن ميزبان واجب است؟
ج:
اطلاع دادن در غير از خوردنى و آشاميدنى و ظرفهاى غذا، لازم نيست.
ص: 54
س 285:
كودكى كه هميشه خود را نجس مىكند، دست تر، آب دهان و باقى مانده غذايش چه حكمى دارد؟ كودكانى كه دست تر خود را بر پاهايشان مىگذارند، چه حكمى دارند؟
ج:
تا زمانى كه يقين به نجاست آن حاصل نشده، حكم به پاكى مىشود.
ص: 56
س 292:
آيا لباسهايى كه با لباس شويى تمام اتوماتيك شسته مىشود، پاك مىگردد يا خير؟ نحوه كار اين لباس شويىها به اين صورت است كه در مرحله اول كه لباس با آب مخلوط با پودر لباس شويى شسته مىشود، مقدارى از آب و كف پودر بر شيشه درب لباس شويى و نوار پلاستيكى اطراف آن پاشيده مىشود، و در مرتبه دوم آب غساله شستشو كشيده شده ولى كف پودر، درب و نوار پلاستيكى اطراف آن را به طور كامل مىپوشاند. در مراحل بعدى ماشين لباس شويى لباسها را در سه نوبت با آب قليل مىشويد و از آن پس آب غساله بيرون كشيده مىشود، اميدواريم توضيح بفرماييد، لباسهايى كه به اين ترتيب شسته شدهاند، پاك هستند يا خير؟
ج:
اگر بعد از زوال عين نجاست، آب متصل به لوله در داخل ماشين لباس شويى به لباسها و همه قسمتهاى داخل ماشين برسد و از آن جدا و خارج شود، محكوم به طهارت است.
كسبهاى حرام
خريد و فروش اعيان نجس
ص: 239
س 1087:
آيا خريد خوكهاى وحشى كه توسط اداره صيد و كشاورزان منطقه به دليل حفاظت از مراتع و مزارع شكار مىشوند، به منظور كنسرو سازى و صادر كردن آن به كشورهاى غير اسلامى جايز است؟
ج:
خريد و فروش گوشت خوك براى استفادههاى غذايى انسان جايز نيست هر چند خريدار مسلمان نباشد، ولى اگر داراى منفعت عقلائى حلال و قابل توجهى مانند استفاده از آن براى تغذيه حيوانات و يا به كارگيرى چربى آن در صنعت صابون سازى و مانند آن باشد، در اين صورت خريد و فروش آن اشكال ندارد.
س 1088:
آيا كار كردن در كارخانه كنسرو گوشت خوك يا كاباره هاى شبانه و يا مراكز فساد جايز است؟ و درآمد حاصل از آن چه حكمى دارد؟
ج:
اشتغال به كارهاى حرام مثل فروش گوشت خوك، شراب، ايجاد و اداره كابارههاى شبانه، مراكز فساد و فحشا و قمار و شراب خوارى و مانند آن، جايز نيست و كسب درآمد از طريق آنها حرام است و انسان، مالك اجرتى كه در برابر آن مىگيرد نمىشود.
س 1089:
آيا فروش و هديه كردن شراب يا گوشت خوك و يا هر چيزى كه خوردن آن حرام است به كسى كه آن را حلال مىداند، صحيح است؟
ج:
فروش و هديه كردن چيزى كه خوردن يا آشاميدن آن حرام است، اگر به قصد خوردن و آشاميدن باشد و يا انسان بداند كه خريدار آن را براى خوردن و آشاميدن مصرف مىكند جايز نيست، هر چند خريدار خوردن آن را حلال بداند.
ص: 241
س 1094:
آيا فروش خون به كسى كه از آن استفاده مىكند، جايز است؟
ج:
فروش خون اگر به قصد عقلائى مشروع باشد، اشكال ندارد.
ص: 243
س 1105:
استفاده از ترقّه و مواد قابل انفجار و ساخت و خريد و فروش آنها اعم از اين كهموجب اذيّت و آزار بشوند يا خير، چه حكمى دارد؟
ج:
در صورتى كه موجب اذيّت و آزار ديگران باشد و يا تبذير مال محسوب شود و يا خلاف قانون و مقرّرات نظام جمهورى اسلامى باشد، جايز نيست.
اجرت گرفتن در برابر واجبات
ص: 245
س 1111:
آموزش مسائل شرعى چه حكمى دارد؟ آيا جايز است روحانيون در برابر ياد دادن مسائل شرعى به مردم، اجرت بگيرند؟
ج:
هر چند اجمالًا آموزش مسائل حلال و حرام في نفسه واجب است و اجرت گرفتن در برابر آن جايز نيست ولى گرفتن اجرت براى مقدماتى كه اصل آموزش احكام متوقف بر آنها نيست و شرعاً هم بر انسان واجب نيستند مانند حضور در مكان خاص، اشكال ندارد.
س 1112:
آيا دريافت حقوق ماهانه براى اقامه نماز جماعت و راهنمايى و ارشاد دينى در نهادها و ادارههاى دولتى جايز است؟
ج:
گرفتن اجرت در برابر رفت و آمد يا ارائه خدماتى كه انجام آنها بر مكلّف واجب نيست، اشكال ندارد.
س 1113:
آيا گرفتن اجرت براى غسل دادن ميّت جايز است؟
ج:
غسل دادن ميّت مسلمان عبادت و واجب كفائى است و اجرت گرفتن در برابر خودِ آن جايز نيست.
س 1114:
آيا گرفتن اجرت براى جارى كردن عقد نكاح جايز است؟
ج:
اشكال ندارد.
شطرنج و آلات قمار
ص: 245
س 1115:
با توجه به اين كه در بيشتر مدارس بازى با شطرنج رواج دارد آيا بازى با آن و برگزارى دورههاى آموزشى آن جايز است؟
ج:
اگر به نظر مكلّف، شطرنج در حال حاضر از آلات قمار محسوب نشود در اين صورت بازى با آن بدون شرط بندى اشكال ندارد.
ص: 247
س 1123:
آيا شرط بندى با پول يا غير آن در بازى با غير آلات قمار جايز است؟
ج:
شرط بندى در بازى جايز نيست هر چند بازى با غير آلات قمار باشد.
س 1124:
بازى با آلات قمار مانند پاسور و غير آن از طريق كامپيوتر چه حكمى دارد؟
ج:
حكم بازى با آلات قمار را دارد.
موسيقى و غنا
س 1127:
ملاك تمييز موسيقى حلال از حرام چيست؟ و آيا موسيقى كلاسيك حلال است،
بسيار مناسب است كه معيار آن را بيان فرماييد؟
ج:
هر موسيقى كه به نظر عرف موسيقى لهوى و مطرب كه مناسب با مجالس عيش و نوش است باشد، موسيقى حرام محسوب مىشود و فرقى نمىكند كه موسيقى كلاسيك باشد يا غير كلاسيك. تشخيص موضوع هم موكول به نظر عرفى مكلّف است و اگر موسيقى اين گونه نباشد به خودى خود اشكال ندارد.
ص: 248
س 1128:
گوش دادن به نوارهايى كه توسط سازمان تبليغات اسلامى و يا مؤسسه اسلامى ديگر مجاز اعلام شدهاند، چه حكمى دارد؟ و استفاده از آلات موسيقى مثل كمان، ويولون و نى چه حكمى دارد؟
ج:
جواز گوش دادن به نوارها منوط به تشخيص خود مكلّف است كه اگر تشخيص دهد مشتمل بر غنا و موسيقى لهوى مناسب با مجالس عيش و نوش و خوشگذرانى و هم چنين مطالب باطل نيست، گوش دادن به آن اشكال ندارد بنابراين تجويز آن توسط سازمان تبليغات اسلامى و يا هر مؤسسه اسلامى ديگر به تنهايى دليل شرعى براى مباح بودن آن نيست و به كارگيرى آلات موسيقى در موسيقى لهوى مطرب و مناسب با مجالس لهو و گناه جايز نمىباشد، ولى استفاده حلال از آنها براى اهداف عقلائى اشكال ندارد و تشخيص مصاديق هم موكول به نظر خود مكلّف است.
ص: 249
س 1132:
غنا چيست؟ آيا غنا فقط شامل صداى انسان است يا اين كه شامل صداهاى حاصل از آلات موسيقى هم مىشود؟
ج:
غنا عبارت است از صداى انسان در صورتى كه با ترجيع و طرب همراه بوده و مناسب مجالس لهو و گناه باشد كه خواندن به اين صورت و گوش دادن به آن حرام است.
س 1133:
آيا زدن بر ظرفها و ساير وسايلى كه جزء آلات موسيقى نيستند، در عروسىها توسط زنان جايز است؟ اگر صدا به بيرون از مجلس برسد و مردان آن را بشنوند چه حكمى دارد؟
ج:
جواز اين عمل بستگى به كيفيت نواختن دارد. اگر به شيوه متداول در عروسىهاى سنّتى باشد و لهو محسوب نشود و فسادى هم بر آن مترتّب نگردد، اشكال ندارد.
س 1134:
دف زدن توسط زنان در عروسى ها چه حكمى دارد؟
ج:
استفاده از آلات موسيقى براى نواختن موسيقى لهوى و مطرب جايز نيست، امّا آوازخوانى در مجالس عروسى، بعيد نيست براى زنان جايز باشد.
ص: 253
س 1152:
گوش دادن به غنا اگر باعث تمايل بيشتر انسان به همسرش شود، چه حكمى دارد؟
ج:
مجرّد افزايش تمايل به همسر مجوّز شرعى براى گوش دادن به غنا محسوب نمىشود.
فيلم و عكس نامحرم
ص: 262
س 1199:
آيا ديدن فيلمهاى شهوت انگيز براى فرد متأهل جايز است؟
ج:
اگر ديدن آنها به قصد تحريك شهوت باشد و يا موجب تحريك آن شود، جايز نيست.
س 1200:
ديدن فيلمهايى كه راه صحيح نزديكى با زن باردار را آموزش مىدهند، براى مردان متأهل، با توجه به اين كه باعث به حرام افتادن آنان نمىشود، چه حكمى دارد؟
ج:
ديدن اين فيلمها كه هميشه با نگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.
ص: 264
س 1211:
آيا گوش دادن به اخبار و برنامههاى علمى و فرهنگى راديوهاى خارجى جايز است؟
ج:
در صورتى كه موجب انحراف و فساد نشود، جايز است.
آنتن هاى ماهوارهاى
س 1212:
آيا خريد و نگهدارى و استفاده از دستگاه گيرنده برنامههاى تلويزيونى از ماهواره
جايز است؟ و اگر دستگاه گيرنده مجانى به دست انسان برسد چه حكمى دارد؟
ج:
دستگاه آنتن ماهوارهاى از اين جهت كه صرفاً وسيلهاى براى دريافت برنامههاى تلويزيونى است كه هم برنامههاى حلال دارد و هم برنامههاى حرام، حكم آلات مشترك را دارد. لذا خريد و فروش و نگهدارى آن براى استفاده در امور حرام، حرام است و براى استفادههاى حلال جايز است. ولى چون اين وسيله براى كسى كه آن را در اختيار دارد زمينه دريافت برنامههاى حرام را كاملًا فراهم مىكند و گاهى نگهدارى آن مفاسد ديگرى را نيز در بر دارد، خريد و نگهدارى آن جايز نيست مگر براى كسى كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمىكند و بر تهيه و نگهدارى آن در خانهاش مفسدهاى هم مترتّب نمىشود. لكن اگر قانونى در اين مورد وجود داشته باشد بايد مراعات گردد.
تئاتر و سينما
ص: 267
س 1219:
پوشيدن لباس زنانه توسط مردان و بر عكس، براى بازى در تئاتر و سينما چه حكمى دارد؟ تقليد صداى مردان توسط زنان و بر عكس چه حكمى دارد؟
ج:
پوشيدن لباس جنس مخالف و تقليد صداى او هنگام بازيگرى و بيان خصوصيات يك شخص حقيقى، اگر سبب فساد نگردد، بعيد نيست كه جايز باشد.
نقاشى و مجسمه سازى
س 1221:
ساخت عروسك و مجسمه و نقاشى و ترسيم چهره موجودات زنده اعم از گياهان، حيوانات و انسان چه حكمى دارد؟ خريد و فروش و نگهدارى و ارائه آنها در نمايشگاه چه حكمى دارد؟
ج:
ساخت مجسمه و نقاشى و ترسيم موجودات بىروح اشكال ندارد و هم چنين نقاشى و ترسيم چهره موجودات ذى روح، اگر بدون برجستگى باشد و يا مجسمه آنها كه به صورت غير كامل باشد، اشكال ندارد، ولى ساخت مجسمه انسان يا ساير حيوانات به صورت كامل اشكال دارد. امّا خريد و فروش و نگهدارى نقاشى و مجسمه جايز است و ارائه آنها در نمايشگاه هم اشكال ندارد.
مسائل پزشكى
جلوگيرى از باردارى
ص: 277
س 1254:
1 آيا براى زنى كه سالم است، جلوگيرى از باردارى بطور موقت از طريق به كارگيرى وسايل و موادى كه از انعقاد نطفه جلوگيرى مىكنند، جايز است؟
2 استفاده از يكى از دستگاههاى جلوگيرى از باردارى كه چگونگى جلوگيرى از حاملگى توسط آن تا به امروز معلوم نشده، ولى به عنوان وسيلهاى براى جلوگيرى از باردارى شناخته شده است، چه حكمى دارد؟
3 آيا جلوگيرى دائم از حاملگى براى زنى كه از خطر باردارى خوف دارد، جايز است؟
4 آيا جلوگيرى دائمى از باردارى براى زنانى كه زمينه مساعدى براى به دنيا آوردن فرزندانى معيوب يا مبتلا به بيماريهاى ارثى جسمى و روانى دارند، جايز است؟
ج:
1 اگر با موافقت شوهر باشد، اشكال ندارد.
2 اگر موجب از بين رفتن نطفه بعد از استقرار آن در رحم شود و يا مستلزم نگاه و لمس حرام باشد، جايز نيست.
3 جلوگيرى از باردارى در فرض مذكور اشكال ندارد بلكه اگر حاملگى براى حيات مادر خطر داشته باشد، باردار شدن بطور اختيارى جايز نيست.
4 اگر با يك غرض عقلائى صورت بگيرد و ضرر قابل توجهى هم نداشته باشد و با اجازه شوهر باشد، اشكال ندارد.
ص: 278
س 1258:
آيا جايز است زن بدون اجازه شوهرش از وسائل پيشگيرى از باردارى استفاده نمايد؟
ج:
محل اشكال است.
سقط جنين (كورتاژ)
س 1260:
آيا سقط جنين بر اثر مشكلات اقتصادى جايز است؟
ج:
سقط جنين به مجرّد وجود مشكلات و سختىهاى اقتصادى جايز نمىشود.
حقوق چاپ، تأليف و كارهاى هنرى
ص: 297
س 1335:
تجديد چاپ كتابها و مقالههايى كه از خارج وارد شده و يا در داخل جمهورى اسلامى چاپ مىشوند، بدون اجازه ناشران آنها چه حكمى دارد؟
ج:
مسأله تجديد چاپ كتابهايى كه در خارج از جمهورى اسلامى منتشر شدهاند و يا تصوير بردارى به طريق افست از آنها، تابع قراردادهايى است كه راجع به آنها بين جمهورى اسلامى ايران و آن دولتها منعقد گشته است. و امّا كتابهايى كه در داخل چاپ مىشوند، احوط اين است كه حق ناشر با كسب اجازه از او نسبت به تكرار و تجديد چاپ كتاب رعايت شود.
ص: 298
س 1342:
آيا نسخه بردارى از نوارهاى كامپيوترى (DISK) جايز است؟ و بر فرض حرمت، آيا اين حكم مختص نوارهايى است كه در ايران تدوين شدهاند يا شامل نوارهاى بيگانه هم مىشود؟ و با علم به اين كه بعضى از ديسكهاى كامپيوترى با توجه به اهميّت محتواى آنها، بسيار گرانبها هستند؟
ج:
احوط اين است كه در نسخه بردارى و تكثير نوارهاى كامپيوترى كه در داخل توليد شده است، حقوق صاحبانشان از طريق كسب اجازه از آنان رعايت شود و در مورد خارج كشور، تابع قرارداد است.
لباس شهرت و احكام پوشش
ص: 304
س 1360:
معيار لباس شهرت چيست؟
ج:
لباس شهرت لباسى است كه پوشيدن آن براى شخص، بخاطر رنگ يا كيفيت دوخت يا مندرس بودن آن و علل ديگر مناسب نيست، به طورى كه اگر آن را در برابر مردم به پوشد توجه آنان را به خود جلب نموده و انگشت نما مىشود.
ص: 305
س 1368:
فروش لباسهاى زنانه داخلى توسط مردان چه حكمى دارد؟
ج:
اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقى و اجتماعى نباشد، اشكال ندارد.